Keşfedilmemiş cazip bir pazar: Cezayir

                                                                                                                                              

Zengin petrol ve doğalgaz kaynaklarının gelirinin %96.5’i oluşturduğu Cezayir, ihracat ürünlerini çeşitlendirerek ülke ekonomisinin petrol ve doğalgaza olan bağımlılığını azaltmayı hedefliyor

Kökleri Fenikeliler’e kadar dayanan, binlerce yıllık antik bir medeniyet Cezayir. Tarih zenginliğinin yanı sıra ekonomik verileri ile de zengin bir ülke görünümü sergiliyor. Ancak ülkenin birçok alanda yatırım ve tüketim mallarına ihtiyacı var. Özellikle ekonomik alanda liberalizasyon sürecinin başlatılması, ülkenin hemen her alanda yatırım ve tüketim mallarına olan ihtiyacı, terör olaylarındaki azalma ülkeyi cazip bir pazar haline getiriyor. Cezayir bu yeni gelişimi ve ekonomik kalkınma hedefiyle Türk yatırımcısı için de önemli bir potansiyel.

Emir Abdelkader Meydanı, Cezayir

Türkiye’ye yüzde 10 pay
21 yıl aradan sonra Cezayir’e Başbakanlık düzeyinde ilk resmi ziyaret geçtiğimiz Mayıs ayında gerçekleşti. Ziyaret sırasında Cezayir’in, İspanya, Portekiz ve İtalya’dan sonra Türkiye ile imzaladığı “dostluk ve işbirliği anlaşması” sayesinde Türkiye’nin 80 milyar dolarlık Cezayir yatırımlarından yüzde 10 pay alacağı öngörülüyor.

Know – how ve teknoloji Türkiye’nin Afrika’daki en önemli ticaret partnerlerinden biri olan Cezayir, Kuzey Afrika’nın en geniş yüzölçümü ile büyük petrol ve doğalgaz rezervlerine sahip. Dışa açılım, know-how ve teknoloji eşliğinde yabancı sermayenin ülkeye çekilmesi için çeşitli girişimler, ekonomide liberalleşme yolunda atılan adımlar arasında yer alıyor. 2004’te Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYİH) yüzde 5,2 oranında büyüdüğü Cezayir, 2005’te daha ılımlı bir çizgide ilerleyerek yüzde 4,8’lik büyüme kaydetti. IMF’nin 2006 yılında Cezayir için öngördüğü büyüme oranı ise %5,3. Afrika’da üçüncü petrol üreticisi. Türkiye'nin Cezayir'den ithalatının büyük oranı da doğal olarak enerji maddelerinden oluşuyor. Doğalgaz ithalatı konusunda BOTAŞ ile SONATRACH arasında on yıl önce imzalanan, yıllık 4 milyar metreküplük doğalgaz alımına dair 20 yıllık sözleşme ticari ilişkiler alanında canlanmanın miladı oldu.

Ryad El Feth Özgürlük Anıtı

Talep canlı, ürün yelpazesi geniş
Türkiye’nin Cezayir’e ihracatında yarı mamul ve mamul maddelerin payı büyük. Tekstilden gıdaya demir çelik ürünlerinden elektrikli makineye kadar geniş bir ürün yelpazesi Cezayir pazarında talep görüyor. Ancak bu pazarın ucuz mal ithal etme eğilimi, kalitesiz ürünlerin Türkiye’den ihracatına neden olsa da, son yıllarda gıdadan seramiğe birçok ürünün piyasaya isim ve marka olarak girmesi ve buradaki üretime yönelik Türk yatırımlarının artması ile Türk malı imajı ve kalitesi de yükseliyor.
Bavul ticaretinin yanı sıra İspanya, Fransa ve İtalya limanlarından re-export yöntemiyle veya Arap Magrep Birliği üyesi ülkelerden transit olarak Cezayir’e ulaşan Türk mallarının değeri tahminlere göre 500 milyon dolara ulaşıyor.

Türkiye’nin öncelikli hedef pazarlarından
Avrupa Birliği ile Türkiye’nin imzaladığı Gümrük Birliği ve yine AB ile Cezayir arasında imzalanan Ortaklık ve İşbirliği Anlaşmaları, iki ülkeyi de AB’ye bağlıyor. Bu nedenle Türkiye’nin öncelikli hedef pazarlarından biri haline gelen Cezayir ile atılması gereken önemli bir adım daha var. İki ülke arasında 2002 yılından beri sonuçlan-dırılamayan Serbest Ticaret Anlaşması’nın imzalanmasıyla Türkiye ile Cezayir arasında son yıllarda hızla artan ticaret hacmi, ivme kazanarak Türkiye’nin Cezayir’deki etkinliğini artıracak.

Cezayir Limanı

Dış ticaret dengesi Cezayir lehine gelişiyor
Cezayir’de ekonomik alanda başlatılan liberalizasyon süreci ile beraber iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler de dinamik bir gelişim içerisinde. Son yıllarda yaşanan olumlu gelişmelere rağmen, dış ticaret dengesi Cezayir lehine seyrediyor. On yıl önce 269 milyon 187 bin dolar olan ihracatımız, 2005 yılında 806 milyon 371 bin dolar olarak gerçekleşti. İthalat ise 447 milyon 970 bin dolarken 1 milyar 693 milyon dolar oldu. 2006 yılının ilk beş ayı verilerine göre, ihracatımız yüzde 14,6 oranında bir değer kaybı ile 305 milyon dolar oldu. İthalat ise yüzde 19.3’lük bir artışla 851 milyon dolara yükseldi.

Düşük enerji ve işgücü
İnşaat başta olmak üzere gıda, mobilya, elektronik ve ilaç sektörlerinde birçok Türk yatırımını Cezayir’de görmek mümkün. Gelişmekte olan Cezayir pazarı düşük enerji ve işgücü maliyetleri, vergilendirmede öngörülen birtakım avantajlarla Türk yatırımcısı için keşfedilmeye değer bir ülke. Cezayir Hükümeti 2005 yılından itibaren beş yıl boyunca yıllık 10 milyar dolarlık bütçeyi, ekonomiyi canlandırma planı çerçevesinde, birçok sektördeki yatırımlar için ödenek olarak ayırdı. Ayrıca ülkenin yeniden imarı için inşaat ve müteahhitlik sektörlerinde 55 milyar dolarlık fon sözkonusu.

Yardıma Barbaros ve Oruç Reis gitti
Tarih boyunca birçok medeniyetin geliştiği Cezayir’in Türkiye ile bağları Osmanlı dönemine dayanıyor. İspanyolların 15’inci yüzyıl başlarında iki Cezayir şehrini işgal etmelerinin ardından Cezayirliler Osmanlı İmparatorluğu’nu yardıma çağırdı. Oruç Reis ve Barbaros Hayreddin Paşa’nın, 1514 yılında Cezayir’e gelmesi ile ülke üç asrı aşkın bir süre Osmanlı himayesi altında kaldı. Geçmişten gelen bu ortak kültür bağı bugün Türklere sempatiyle yaklaşılmasını sağlıyor. Bu yaklaşımı ve güveni, gerek ticari ilişkilerde gerekse Cezayir’e yapılacak yatırımlarda olumlu yönde kullanmak mümkün.